Wolfsölden - Wohnplatz
| Regionalauswahl: | |
|---|---|
| Typauswahl: | Ortsteil – Historisches Ortslexikon |
| Typ: | Wohnplatz |
| Liegt auf Gemarkung: | Affalterbach |
| Ersterwähnung: | 1134 |
Ortsgeschichte
| Ortslage und Siedlung (bis 1970): | Weiler. |
|---|---|
| Historische Namensformen: |
|
| Geschichte: | 1134 Wolfesselden (Personenname und althochdeutsch selida: Wohnung). Im Anschluss an eine Burg über dem Buchenbachtal entstanden. Die Burg befand sich um 1100 im Besitz der Hessonen, der Abkömmlinge der Sülchgaugrafen und Erben der Herren von Backnang. Die Hessonen, von denen sich im 12. Jahrhundert einige nach Wolfsölden nannten, hatten damals wohl auch verwandtschaftliche Beziehungen zu den Markgrafen von Baden geknüpft. 1182 war ein Graf Berthold von Wolfsölden Kastvogt des Klosters Murrhardt. Es handelte sich bei ihm um einen Angehörigen des Calwer Grafenhauses. Danach war die Herrschaft Wolfsölden damals in calwischem Besitz. 1277 verkaufte sie Gottfried von Löwenstein an Bischof Berthold von Würzburg, der sie schon vier Jahre später an König Rudolf veräußerte. Über den unehelichen Sohn Rudolfs, Albrecht von Schenkenberg, und dessen Familie gelangten Burg und Herrschaft Wolfsölden schließlich 1322 an Württemberg. 1310 eine der Hl. Maria geweihte Burgkapelle nachweisbar. |
Burgen und Schlösser
| Name: | Burg Wolfsölden. |
|---|---|
| Datum der Ersterwähnung: | 1100 [um 1100] |


![Albert von Löwenstein (Lewenstein) Domscholaster und Archidiakon zu Würzburg und Propst zu Mosbach (Mosebacensis) trifft in seinem Testament anno domini MCC nonagesimo VII., feria quarta proxima ante dominicam Invocavit unter anderem folgende Bestimmungen: item [lego] capelle in curia Crutheim decem libras Hallensium, ut sibi cum eisdem redditus annui unius libre Hallensium conparentur, ita quod – – perpetua mee anime memoria habeatur. – – Item lego Alberto de Wolfselden equum meum. – – Item Alberto dicto de Lewenstein famulo meo quinque libras Hallensium. – – Item lego Alberto de Ebersberg filio sororis mee concanonico meo curiam meam claustralem Kulenberg et oblationem meam hereditariam Otelvingen, ita quod solvat ipse exinde seu suppleat defectum si quis fuerit in solutione debitorum et legatorum de quibus superius est premissum. Item lego eidem Alberto meos lectos et lectisternia. Quodsi eundem Albertum infra decem annos nunc proximos decedere contigerit, volo quod extunc dicta curia Kulenberg ad – Cunradum de Nideke concanonicum et consanguineum meum libere devolvatur, ita sane quod ipsius curia Crutheim vendatur quando carius vendi poterit pretiumque exinde receptum in constitutionem vicarie in choro ecclesie Herbipolensis pro remedio anime mee integraliter conferatur. Quodsi idem Cunradus curiam suam sibi reservare voluerit ipsamque vendi noluerit extunc ipsa curia Kulenberg est vendenda pretiumque in vicariam modo qui premittitur convertendum. Collationem quoque dicte vicarie prout beneficium postulat et requirit conmitto et trado scolastico Herbipolensi qui pro tempore fuerit. – – Volo etiam et statuo, quod curia mea Schonental post decessum Cunradi de Maguntia vicarii chori Herbipolensis vendatur pretiumque ex venditione receptum vicarie supradicte in subsidium tribuatur. Item lego vasa mea argentea – – magno cypho argenteo dumtaxat excepto quem [lego] Kunnegundi sorori monasterii in Clara Stella germane mee dilecte cui etiam conmitto omnia bona mea reposita in civitate Hallis, Sinderingen, Widerin et claustro Schonentayl, ut de ipsis faciat in conscientia sua, prout eidem conmisi viva voce, quidquid anime mee noverit salubrius expedire. Siegler: Der Aussteller (sigillorum meorum munimine). Datum et actum ut supra.](/media/labw_wub/current/delivered/jpg/wub-5973.jpg)











![Bischof Berthold von Würzburg überträgt gegen Erlass der von ihm bei den Juden entlehnten 10000 Pfund (cum pro summa ecclesie nostre necessitate exegissemus a Judeis serenissimi domini nostri Rudolphi regis Roman[orum] Herbipoli commorantibus decem millia librarum Hallensium) und Barzahlung von 1300 Pfund Heller dem König Rudolf und dem Reich alles Recht seiner Kirche an die Vogtei von Murrhardt (Murreharta) und die Burgen Löwenstein und Wolfselden, verspricht Gewährschaft iuxta ius et consuetudinem terre Franconie, qus Osterfranken nuncupatur, sowie Ersatz, wenn eines der Güter mit Recht abgewonnen werden sollte. Siegler: Der Aussteller und sein Domkapitel. Datum Herbipoli, anno domini millesimo ducentesimo octagesimo primo, in die assumptionis beate virginis, pontificatus nostri anno septimo, presentibus Manegoldo preposito, Alberto decano, magistro Gregorio, Wernhero de Tannenberg, Henrico de Wechmar archidiaconis et aliis prelatis et canonicis capituli supradicti.](/media/labw_wub/current/delivered/jpg/wub-3930.jpg)



![Hartmann Hupolz von Poppenweiler (dictus Hu{o}poltz de Boppenwiler) verkauft durch die Hand und mit Bewilligung seines Herrn Grafen Gottfrieds (G.) von Löwenstein (Levenstain) an Junta, die Witwe Wolframs zu Rems (Remse), 90 Jauchert Acker, 3 Jauchert Wiesen und eine Hofreite (unam aream, que vulgariter dicitur hoveraiti) im Dorf (villa) Poppenweiler, durchaus freien und nicht mit Diensten beschwerten Besitz, um 186 Pfund Heller. Testes: U{o}l[ricus] comes de Asperc, Swiggerus de Blankenstain, F[ridericus] senior Hertarius, Al. et C. advocati de Affalterbach, U{o}l. et R. fratres de Eschenowe, Rœscharius, Ru{o}ggerus de Griubingen, Hugo de Owe, Balsamus, Ortwinus dictus Shrimpho, Eber. de Wolfselden et alii quam plures. Siegler, da der Aussteller kein eigenes Siegel hat: Die Grafen Gottfried von Löwenstein, Ulrich von Asperg und Ulrich von Württemberg (Wirtemberc), sowie der Edle Schwigger von Blankenstein. Actum et datum anno domini MCCLXXV., proxima feria tertia ante festum omnium sanctorum.](/media/labw_wub/current/delivered/jpg/wub-3362.jpg)


![Albert von Löwenstein (Lewenstein) Domscholaster und Archidiakon zu Würzburg und Propst zu Mosbach (Mosebacensis) trifft in seinem Testament anno domini MCC nonagesimo VII., feria quarta proxima ante dominicam Invocavit unter anderem folgende Bestimmungen: item [lego] capelle in curia Crutheim decem libras Hallensium, ut sibi cum eisdem redditus annui unius libre Hallensium conparentur, ita quod – – perpetua mee anime memoria habeatur. – – Item lego Alberto de Wolfselden equum meum. – – Item Alberto dicto de Lewenstein famulo meo quinque libras Hallensium. – – Item lego Alberto de Ebersberg filio sororis mee concanonico meo curiam meam claustralem Kulenberg et oblationem meam hereditariam Otelvingen, ita quod solvat ipse exinde seu suppleat defectum si quis fuerit in solutione debitorum et legatorum de quibus superius est premissum. Item lego eidem Alberto meos lectos et lectisternia. Quodsi eundem Albertum infra decem annos nunc proximos decedere contigerit, volo quod extunc dicta curia Kulenberg ad – Cunradum de Nideke concanonicum et consanguineum meum libere devolvatur, ita sane quod ipsius curia Crutheim vendatur quando carius vendi poterit pretiumque exinde receptum in constitutionem vicarie in choro ecclesie Herbipolensis pro remedio anime mee integraliter conferatur. Quodsi idem Cunradus curiam suam sibi reservare voluerit ipsamque vendi noluerit extunc ipsa curia Kulenberg est vendenda pretiumque in vicariam modo qui premittitur convertendum. Collationem quoque dicte vicarie prout beneficium postulat et requirit conmitto et trado scolastico Herbipolensi qui pro tempore fuerit. – – Volo etiam et statuo, quod curia mea Schonental post decessum Cunradi de Maguntia vicarii chori Herbipolensis vendatur pretiumque ex venditione receptum vicarie supradicte in subsidium tribuatur. Item lego vasa mea argentea – – magno cypho argenteo dumtaxat excepto quem [lego] Kunnegundi sorori monasterii in Clara Stella germane mee dilecte cui etiam conmitto omnia bona mea reposita in civitate Hallis, Sinderingen, Widerin et claustro Schonentayl, ut de ipsis faciat in conscientia sua, prout eidem conmisi viva voce, quidquid anime mee noverit salubrius expedire. Siegler: Der Aussteller (sigillorum meorum munimine). Datum et actum ut supra.](/media/labw_wub/current/generated/jpg/wub-5973.jpg.tm.png)











![Bischof Berthold von Würzburg überträgt gegen Erlass der von ihm bei den Juden entlehnten 10000 Pfund (cum pro summa ecclesie nostre necessitate exegissemus a Judeis serenissimi domini nostri Rudolphi regis Roman[orum] Herbipoli commorantibus decem millia librarum Hallensium) und Barzahlung von 1300 Pfund Heller dem König Rudolf und dem Reich alles Recht seiner Kirche an die Vogtei von Murrhardt (Murreharta) und die Burgen Löwenstein und Wolfselden, verspricht Gewährschaft iuxta ius et consuetudinem terre Franconie, qus Osterfranken nuncupatur, sowie Ersatz, wenn eines der Güter mit Recht abgewonnen werden sollte. Siegler: Der Aussteller und sein Domkapitel. Datum Herbipoli, anno domini millesimo ducentesimo octagesimo primo, in die assumptionis beate virginis, pontificatus nostri anno septimo, presentibus Manegoldo preposito, Alberto decano, magistro Gregorio, Wernhero de Tannenberg, Henrico de Wechmar archidiaconis et aliis prelatis et canonicis capituli supradicti.](/media/labw_wub/current/generated/jpg/wub-3930.jpg.tm.png)



![Hartmann Hupolz von Poppenweiler (dictus Hu{o}poltz de Boppenwiler) verkauft durch die Hand und mit Bewilligung seines Herrn Grafen Gottfrieds (G.) von Löwenstein (Levenstain) an Junta, die Witwe Wolframs zu Rems (Remse), 90 Jauchert Acker, 3 Jauchert Wiesen und eine Hofreite (unam aream, que vulgariter dicitur hoveraiti) im Dorf (villa) Poppenweiler, durchaus freien und nicht mit Diensten beschwerten Besitz, um 186 Pfund Heller. Testes: U{o}l[ricus] comes de Asperc, Swiggerus de Blankenstain, F[ridericus] senior Hertarius, Al. et C. advocati de Affalterbach, U{o}l. et R. fratres de Eschenowe, Rœscharius, Ru{o}ggerus de Griubingen, Hugo de Owe, Balsamus, Ortwinus dictus Shrimpho, Eber. de Wolfselden et alii quam plures. Siegler, da der Aussteller kein eigenes Siegel hat: Die Grafen Gottfried von Löwenstein, Ulrich von Asperg und Ulrich von Württemberg (Wirtemberc), sowie der Edle Schwigger von Blankenstein. Actum et datum anno domini MCCLXXV., proxima feria tertia ante festum omnium sanctorum.](/media/labw_wub/current/generated/jpg/wub-3362.jpg.tm.png)
leobw